चीनले हाल अघि बढाएको “जातीय एकता” सम्बन्धी नीति र तिब्बतसहितका सीमावर्ती क्षेत्रमा कडा नियन्त्रणका प्रयासहरूले क्षेत्रीय स्तरमा गम्भीर चिन्ता उत्पन्न गरेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूका अनुसार यी नीतिहरूले अल्पसंख्यक समुदायमाथि दबाब बढाउने र सांस्कृतिक पहिचान कमजोर पार्ने खतरा देखिएको छ, जसले समग्र क्षेत्रीय स्थिरतामा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने संकेत दिएको छ।
नेपालजस्तो चीनसँग सिधा सीमा जोडिएको मुलुकका लागि यस्तो नीतिगत परिवर्तन विशेष रूपमा संवेदनशील बन्न पुगेको छ। तिब्बती शरणार्थी, सीमा व्यवस्थापन र सुरक्षा समन्वयजस्ता विषयहरूमा नेपालमाथि थप कूटनीतिक दबाब बढ्न सक्ने सम्भावना रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्। यसले नेपाललाई आफ्नो परराष्ट्र नीतिमा थप सावधानी अपनाउन बाध्य पार्ने देखिन्छ।
यस्तै, चीनको आन्तरिक नीतिमा देखिएको कडाइले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आलोचना बढिरहेको सन्दर्भमा नेपाललाई सन्तुलित भूमिका निर्वाह गर्न चुनौती थपिएको छ। एकातर्फ आर्थिक सहकार्य र पूर्वाधार विकासमा चीनको भूमिका महत्वपूर्ण रहे पनि अर्कोतर्फ मानवअधिकार र सार्वभौमिकतासम्बन्धी प्रश्नहरूले कूटनीतिक जटिलता बढाउने संकेत देखिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार नेपालले चीनसँगको सम्बन्धमा पारदर्शिता, राष्ट्रिय हितको स्पष्ट परिभाषा र दीर्घकालीन रणनीति अवलम्बन नगरेमा जोखिम बढ्न सक्छ। त्यसैले, वर्तमान परिस्थितिलाई गम्भीरतापूर्वक मूल्यांकन गर्दै राष्ट्रिय स्वार्थअनुकूल सन्तुलित र सतर्क कूटनीति अपनाउनु आवश्यक देखिएको छ।
